09 · Rzym archaiczny · stolica stworzona przez połączone ręce

Rzym uczy się w terakocie

Etruscy rzemieślnicy w świątyni kapitolińskiej

Autorzy rzymscy przypisywali rzeźby pierwszej świątyni kapitolińskiej rzemieślnikowi z Wejów.

Dokumentacja muzeum · bezpłatna publiczna lektura bez rejestracji.

Dedykowana rekonstrukcja historyczna: etruscy rzemieślnicy w świątyni kapitolińskiej, Wzgórze Kapitolińskie, Rzym, koniec VI wieku p.n.e. — **JAWNIE OZNACZONA REKONSTRUKCJA WIZUALNA · ISTNIEJĄCY MATERIAŁ REDAKCYJNY · TRACEKEEPERS**
Wygenerowana rekonstrukcja · Podana hipoteza wizualna
Jawnie oznaczona rekonstrukcja wizualna na potrzeby kontekstu muzealnego; nie jest fotografią oryginału ani dowodem dokumentalnym.

Historia i kontekst

Pierwsza wielka świątynia Jowisza Kapitolińskiego korzystała z italskiej tradycji podium, drewna i terakoty architektonicznej. Autorzy rzymscy przypisywali jej rzeźby artyście Wulce z Wejów, zachowując pamięć o specjalistach przekraczających granice miast.

Nie zachował się wykaz robotników i nie możemy przypisać każdego fragmentu konkretnej osobie. Tradycja jest ważna, ponieważ Rzym pamiętał, że jego monumentalny wizerunek nie powstał w izolacji: zależał od technik i repertuarów rozwiniętych w miastach etruskich.

Muzeum ETRU zachowuje tradycję, według której pokolenie koroplastów z Wejów związane z Wulką otrzymywało zamówienia dla Kapitolu. Pamięć ta uznaje mobilność specjalistów między miastem etruskim a Rzymem pod koniec VI wieku p.n.e.

Puste w środku, polichromowane terakoty zmniejszały obciążenie drewnianych belek i mogły powstawać w częściach. Program monumentalny był technologicznie zarazem italski i śródziemnomorski, a nie niepełną wersją greckiej świątyni z marmuru.

Co wiemy i co interpretujemy

Fakt udokumentowany: wpływ etruski na sztukę, religię i technologię Rzymu jest szeroko udokumentowany; terakoty odgrywały kluczową rolę w świątyniach italskich. Interpretacja i ostrożność: Wulka i konkretne zamówienia są znane z późniejszej literatury rzymskiej, nie z podpisu odkrytego na Kapitolu. Udokumentowane uzupełnienie: źródła antyczne i tradycja muzealna przypisują rzeźby kapitolińskie Wulce lub warsztatom z Wejów; architektura italska korzystała z podium, drewna i terakoty. Rozszerzona interpretacja i ostrożność: nie zachował się podpis, wykaz robotników ani pełny zespół pozwalający przypisać każdą rzecz Wulce; atrybucja ma podstawy literackie i stylistyczne.

Dane katalogowe

Data narracji: Koniec VI wieku p.n.e.
Miejsce: Wzgórze Kapitolińskie, Rzym
Materiał: Drewno, tuf, dachówki i polichromowana terakota
Kontekst: Budowa świątyni Jowisza Najlepszego Największego
Odczytanie kuratorskie: Udokumentowany fakt i jego interpretację przedstawiono osobno w bloku dowodów.
Specjalność: Koroplaści: rzeźbiarze i wytwórcy terakoty
Mobilność: Zapamiętane zamówienia między Wejami a Rzymem
Struktura: Drewniany dach chroniony i zdobiony terakotami
Zakres dokumentacji: 4 źródła muzealne, dotyczące dziedzictwa, z korpusu pierwotnego lub badań dla tego przystanku.

WSPÓLNY TEMAT, RÓŻNE MOMENTY

Eksponaty połączone w czasie

Śledź temat w różnych kolekcjach. Wspólna etykieta umożliwia porównanie obiektów, ale nie dowodzi wpływu jednej kultury na drugą.

Kolejność opiera się na środku każdego przybliżonego przedziału dat; przedziały mogą się nakładać. Odstępy nie odzwierciedlają upływu czasu. Przesuwaj, przewijaj lub używaj strzałek. Gdy sekwencja ma fokus, użyj ← / →, Home lub End.

BIEŻĄCY EKSPONAT

Datowanie nie jest wystarczająco pewne, by umieścić obiekt na osi czasu. Pozostaje tutaj, oddzielnie od obiektów datowanych.

Oglądasz

Koniec VI wieku p.n.e.

Rzym uczy się w terakocie

Etruskowie i Rzym

Historyczna budowa z końca VI wieku p.n.e., nie indywidualne datowanie przedmiotu.

Bieżąca karta

Madera13 piezas fechadas

1 / 13Pośrodku: Groty strzał

Również powiązane, bez porównywalnej daty (3)

Te obiekty nie są umieszczane po pozostałych: nieznana data nie oznacza, że są nowsze.

Narzędzia w relacjachBatwa / Twa · około 1947
Pamięć odgrywanaŚwiaty ludów mówiących językami bantu · XIX–XX wiek i przekazywana praktyka
Ryż na palachYayoi · Zwłaszcza I–III wiek n.e.

Pierwszą grupę można przewijać bez JavaScript. Pozostałe tematy są również dostępne poniżej.

Terracota

Bieżący obiekt, bez porównywalnej daty: Rzym uczy się w terakocie.

Architektura

Bieżący obiekt, bez porównywalnej daty: Rzym uczy się w terakocie.

Przed kulturami przedinkaskimi · Tradycja Kotosh-Mito, ok. 2200–1500 p.n.e.; pomieszczenie zwykle datuje się na około 1800 p.n.e. · Kultury przedinkaskie
Brama Isztar · VII–VI wiek p.n.e. · dzieło Nabuchodonozora II · Sumer
Głowy w murze · Ok. 800–300 p.n.e. · Kultury przedinkaskie
Bóg na dachu · Około 510–500 p.n.e. · Etruskowie i Rzym
Strażnicy z glazurowanej cegły · 522–486 p.n.e. · Persja
Dwadzieścia trzy delegacje · VI–V wiek p.n.e., głównie za Dariusza i Kserksesa · Persja
Wylew fontanny z Torreáguila · 101–125 n.e. · Etruskowie i Rzym
Ptaki Zimbabwe · główny okres Wielkiego Zimbabwe, ok. XII–XV wieku · Światy ludów mówiących językami bantu

Bez porównywalnej daty (poza porządkiem chronologicznym):

Biały mur nad Dunajem · VI wiek p.n.e. · Celtowie
Bydło i kurhany · ok. 2050–1500 p.n.e. · Nubia
Cmentarzysko · Ok. 2600–1900 p.n.e. · Indus
Cztery ogrody i woda · VI wiek p.n.e. · Persja
Kamieniołom pozostał widoczny · Głównie VI–V wiek p.n.e. · Gojoseon
Konteksty Jenne-jeno · ok. 250 p.n.e.–1400 n.e. · Światy Mande
Kumbi Saleh · zasiedlenia średniowieczne; ważne fazy między XI a XIII wiekiem · Światy Mande
Lothal · ok. 2400–1600 p.n.e. · Indus
Mury Tichitt · II–I tysiąclecie p.n.e. · Światy Mande
Ryż na palach · Zwłaszcza I–III wiek n.e. · Yayoi
Sznur ołtarza · Tworzenie i przekaz ok. 800–500 p.n.e., z rewizjami · Indie wedyjskie
Warstwy Dia · IX wiek p.n.e.–drugie tysiąclecie n.e. · Światy Mande

Culto y ofrendas

Bieżący obiekt, bez porównywalnej daty: Rzym uczy się w terakocie.

Waza z Uruk · ok. 3300–3000 p.n.e. · Sumer
Czciciel z Tell Asmar · Około 2900–2600 p.n.e. · Sumer
Posąg Ebih-Ila · Około 2400 p.n.e. · Sumer
Przed Fenicją · XX–XVIII wiek p.n.e. · Fenicja
Jue · ok. XVI wieku p.n.e. · Starożytne Chiny
Kauczuk przed stadionem · ok. 1600–1200 p.n.e. dla najstarszych egzemplarzy · Majowie
Drewniane twarze · ok. 1600–1000 p.n.e., w kilku fazach · Majowie
Liding · XII–XI wiek p.n.e. · Starożytne Chiny
Astarte z El Carambolo · VIII wiek p.n.e. · Fenicja
Astarte z El Carambolo · VIII wiek p.n.e. · Iberowie
Niewidzialna mozaika · ok. 900–600 p.n.e. · Majowie
Ofiara 4 · ok. 800–600 p.n.e. · Majowie
Uni była także Astarte · Około 510 p.n.e. · Etruskowie i Rzym
Bóg na dachu · Około 510–500 p.n.e. · Etruskowie i Rzym
Thot w postaci pawiana · 664–30 p.n.e. · Egipt
Ryton z Poroina Mare · Druga połowa IV wieku p.n.e. · Trakowie
Osiem głosów w jednej dłoni · III–II wiek p.n.e. · Gojoseon
Trzydzieści dziewięć zakopanych dzwonów · Zakopane około I w. p.n.e.–I w. n.e. · Yayoi
Ołtarz Betatun · I wiek p.n.e.–I wiek n.e. · Iberowie
Krucyfiks Kongo · XVI–XVII wiek · Światy ludów mówiących językami bantu

Bez porównywalnej daty (poza porządkiem chronologicznym):

Bydło i kurhany · ok. 2050–1500 p.n.e. · Nubia
Cztery ofiarodawczynie · Epoka iberyjska · Indywidualne datowanie według katalogu · Iberowie
Jeździec tracki · Epoka rzymska · rozpowszechnienie zwłaszcza w II–III wieku n.e. · Trakowie
Kamienie do somy · Warstwy Rygwedy; późniejsza tradycja rytualna · Indie wedyjskie
Lararium z Vilauby · Epoka rzymska · Etruskowie i Rzym
Sznur ołtarza · Tworzenie i przekaz ok. 800–500 p.n.e., z rewizjami · Indie wedyjskie
Tłumaczyć wiarę · XVI–XVIII wiek · Światy ludów mówiących językami bantu
Tradycja, która wynajduje · pozyskany w 1993 lub 1995 roku · Batwa / Twa

Realeza y poder

Bieżący obiekt, bez porównywalnej daty: Rzym uczy się w terakocie.

Paleta Narmera · ok. 3100 p.n.e. · Egipt
Nakrycie głowy Puabi · ok. 2600–2450 p.n.e. · Sumer
Relief Ur-Nansze · Połowa III tysiąclecia p.n.e. · panowanie Ur-Nansze · Sumer
Stela Sępów · Około 2450–2425 p.n.e. · Sumer
Głowa władcy akadyjskiego · Okres akadyjski · XXIII wiek p.n.e. · Sumer
Stela Naram-Sina · Panowanie Naram-Sina, 2254–2218 p.n.e. · Sumer
Sumeryjska Lista Królów · Około 1800 p.n.e. · Sumer
Stela Hammurabiego · Około 1750 p.n.e. · Sumer
Okrąg A i Chrysolakkos · XVIII–XVI wiek p.n.e. · Grecy
Pochówek K IV · ok. 1750–1550 p.n.e. · Nubia
Wyposażenie grobowe Tutanchamona · śmierć około 1323 p.n.e. · Egipt
Wyposażenie grobowe Fu Hao · ok. 1200 p.n.e. · Starożytne Chiny
Trybut dla Asyrii · Ok. 848 r. p.n.e. · Fenicja
Czarny obelisk · 825 p.n.e. · Sumer
Lamassu z Chorsabadu · Panowanie Sargona II · 721–705 p.n.e. · Sumer
Król kuszycki · ok. 721–664 p.n.e. · Nubia
Stela Asarhaddona · VII wiek p.n.e. · kampania z 671 p.n.e. · Sumer
Polowanie Aszurbanipala · 645–635 p.n.e. · Sumer
Brama Isztar · VII–VI wiek p.n.e. · dzieło Nabuchodonozora II · Sumer
Dwadzieścia trzy delegacje · VI–V wiek p.n.e., głównie za Dariusza i Kserksesa · Persja
Sarkofag Eszmunazara · Pierwsza ćwierć V wieku p.n.e. · Fenicja
Łucznik w złocie · Typ wprowadzony od końca VI wieku; egzemplarz z IV wieku p.n.e. · Persja
Wyposażenie grobowe z Suzy · Około 350 r. p.n.e. · Persja
Golama Kosmatka · Koniec IV–początek III wieku p.n.e.; według Iskry pochówek rytualny na początku III wieku. · Trakowie
Denar Karyzjusza · ≈25–23 p.n.e. · Iberowie
Data 292 roku · 292 n.e. · Majowie
Wyposażenie grobu Pakala · zamknięta 28 sierpnia 683 n.e. · Majowie
Atlas kataloński · po 1375 i przed listopadem 1380 roku · Światy Mande
Ndop Kuba · ok. 1760 · Światy ludów mówiących językami bantu

Bez porównywalnej daty (poza porządkiem chronologicznym):

Cyrus przemawia jako król Babilonu · Po zdobyciu Babilonu w 539 r. p.n.e. · Persja
Przed Persją · Centralny rdzeń ok. XVII wieku p.n.e.; dodatki neoelamickie między IX a VI wiekiem p.n.e. · Persja
Uczta Seutesa II · Około 400 r. p.n.e. · epizod Anabazy · Trakowie

Bliższe spojrzenie

Około 1 min czytania · Sekcje: 1. Dalsza lektura i źródła · bezpłatny dostęp. Odnotowana weryfikacja redakcyjna: 5 września 2026.

Kolor również był częścią kultu

Pliniusz Starszy łączy Wulkę z wizerunkiem Jowisza zamówionym dla Kapitolu i przypomina, że terakotowy posąg malowano czerwonym minium. W tym samym ustępie broni godności dawnych glinianych wizerunków wobec późniejszego bogactwa złota i srebra. Jest to rzymska ocena zapisana wieki po pracach przypisywanych artyście. Świadectwo dokumentuje pamięć o tych materiałach i ich kolorze, ale nie zastępuje zachowanego kontraktu ani nie pozwala dokładnie odtworzyć całego utraconego posągu.

Tekst starożytny · Pliniusz Starszy · Historia naturalna XXXV, 157, tekst łaciński w LacusCurtiusOdnotowano dostęp: 5 września 2026.

Miejsce przechowywania

Museo Nazionale Etrusco di Villa Giulia

Referencyjne świadectwo materialne · Na wystawie

Apollo z Wejów jest zachowanym świadectwem warsztatów koroplastów; nie przedstawia się go jako części nieistniejącej świątyni kapitolińskiej.

Instytucja przechowująca obiekt jest udokumentowana; dostępność na wystawie może się zmieniać. Przed wizytą sprawdź oficjalny opis.

Źródła i odniesienia

Dowiedz się więcej i sprawdź źródła

Czy podobała Ci się ta karta eksponatu?

Twoja opinia pomoże nam ulepszyć muzeum. Możesz to zmienić kiedy tylko chcesz.

Ładowanie Twojej oceny…

Rzym uczy się w terakocie

Historia i kontekst

Co wiemy i co interpretujemy

Dane katalogowe

Eksponaty połączone w czasie

Rzym uczy się w terakocie

Groty strzał

Idol szygirski

Łodzie z Abydos

Królewska gra z Ur

Sztandar z Ur

Łokieć Mai

Drewniane twarze

Mazarrón 1

Mazarrón 2

Łuk i strzały w jednym futerale

Ndop Kuba

Kora z XIX wieku

Lukasa

Bliższe spojrzenie

Kolor również był częścią kultu

Miejsce przechowywania

Museo Nazionale Etrusco di Villa Giulia

Źródła i odniesienia

Czy podobała Ci się ta karta eksponatu?