Hititler

Hatti kralları, seferler, yeminler, evlilikler ve bağlılık antlaşmalarıyla bir topraklar topluluğunu yönetiyordu. Arşiv, Hattuşa'dan uygulanan tek biçimli bir idareyi değil, karşılıklı yükümlülükleri ve müzakere edilen taht devirlerini gösterir.

Puduhepa diplomasi ve kültte büyük kraliçe olarak görev yaparken Alakşandu antlaşması gibi anlaşmalar bölgesel hükümdarları sisteme katıyordu. Hitit otoritesi, askerî güç kadar yazı dairelerine ve tanık tanrılara da bağlıydı.

• UNESCO Dünya Belleği · Boğazköy'den Hitit çivi yazılı tabletleri
• Hethitologie-Portal Mainz · Hitit Metinleri Kataloğu

Mektuplar, tarifler, yasalar ve ritüeller; kâtiplerin, habercilerin, şifacıların ve tören görevlilerinin faaliyetlerini korur. Bunların günümüze ulaşması kurumsal uzmanları görünür kılar, ancak kırsal hanelerin ve yazı kullanmayan emekçilerin doğrudan sesini çok daha az aktarır.

Başkent, suyun, yiyeceğin, odunun ve kilin zorlu arazide taşınmasına bağlıydı. Surları, depoları ve bayramları ayakta tutan bakım işlerinde, bunları yapanların adları nadiren yer alır.

• UNESCO Dünya Belleği · Boğazköy'den Hitit çivi yazılı tabletleri
• The Metropolitan Museum of Art · Hititler

Surlar, taş temelleri büyük kerpiç kütleleri ve ahşap iskeletlerle birleştiriyordu. Bu malzemelerin farklı dayanıklılığı, günümüz ziyaretçisinin neden daha çok taş, daha az üstyapı gördüğünü açıklar.

Çivi yazısı kil ve kamış kalemi çeşitli dillere uyarlarken geyik biçimli kabın metal işçiliği çok sayıda dövülmüş levhayı birleştirdi. Her iki teknoloji de bitmiş nesnede görünmeyen öğrenme ve onarım zincirleri gerektiriyordu.

• The Metropolitan Museum of Art · Bir geyiğin ön bölümüyle sonlanan kap
• Metropolitan Museum Journal · Gümüş geyik biçimli kap: kraliyet armağanı

Yazılıkaya, kaya odalarında tanrısal alayları düzenler; Hitit ve Hurri geleneklerinin adlarını, başlıklarını ve figürleri taşıyan hayvanlarını birleştirir. Kutsal alan, peyzajı, görüntüyü ve hanedanı aynı ritüel deneyimin parçaları hâline getirir.

Envanterler, dualar ve yabancı dilde okumalar, bölgesel tanrıları ve dilleri bünyesine alabilen bir kültü gösterir. Murşili'nin duaları salgını suçluluk, yemin ve arşive başvurma yoluyla yorumlar.

• UNESCO Dünya Mirası Merkezi · Hattuşa: Hitit başkenti
• Mainz–Würzburg Hititoloji Portalı · Salgın duaları ve kehanet

Hatti, armağanlar, haberciler, metaller, dokumalar ve anlaşmalar yoluyla Anadolu, Suriye ve Mısır'ı bağlıyordu. Diplomatik dolaşım modern serbest ticaret değildi: prestij, haraç ve ittifak aynı malları hareket ettirebiliyordu.

Karkamış, Fırat üzerindeki stratejik bir geçişi denetliyor ve MÖ 1200'den sonra bölgesel merkez olarak varlığını sürdürüyordu. Bu devamlılık alışverişi destekledi; ancak önceki bütün yolların değişmeden kaldığını kanıtlamaz.

• The Metropolitan Museum of Art · Temas hâlindeki kültürler
• UNESCO Dünya Belleği · Boğazköy'den Hitit çivi yazılı tabletleri

Kapının aslanları, Yazılıkaya alayları ve geyik kabının frizi; geçişi, kayayı ve metali otorite imgelerine dönüştürür. Her taşıyıcı ölçeği, ışığı ve yaklaşma biçimini belirler.

Kapta geyik üzerindeki bir tanrı, sıvı sunu ve olası müzisyenler veya taşıyıcılar bir ritüel dizisi oluşturur. Bütün figürlerin ve nesnenin kimliği, tekniği ve ikonografisi kadar kesin değildir.

• The Metropolitan Museum of Art · Bir geyiğin ön bölümüyle sonlanan kap
• UNESCO Dünya Mirası Merkezi · Hattuşa: Hitit başkenti