Türkçe
Español
English
Français
Italiano
Deutsch
Русский
Português
Polski
Română
Svenska
Norsk bokmål
Suomi
العربية
简体中文
한국어
हिन्दी
ΕλληνικάBAŞLANGIÇ ATLASI · KÖKEN VE YAYILMA
Mısır haritası
Mısır atlası
Mısır'ın dönemlerini gez ve sınırlarıyla hükümdarlarının nasıl değiştiğini gözlemle.
Müze belgeleri · herkese açık, ücretsiz okuma; hesap gerekmez.
Editoryal görselleştirme · Bağlamsal eşleşme
Kaydın haritalarına ve kaynaklarına dayanan, açıkça belirtilmiş editoryal görselleştirme; kesin bir tarihsel sınır değildir.
Tarih ve bağlam
Harita, bölgesel Hanedan Öncesi Dönem'den başlar ve 14 evre boyunca ilerlemeyi sağlar. Belgelenmiş yerler — Merimde Beni Salama, Nakada, Hierakonpolis, Abidos, Memfis, Herakleopolis, Teb, İtjtavi · el-Lişt çevresi, Semna · ikinci çağlayan, Avaris · Tell el-Dab'a, Akhetaton · Amarna, Ebu Simbel, Sais, İskenderiye — yalnızca etkin dönemi anlamaya yardımcı olduklarında görünür.
Birleşme bir süreçti; bir rota, Narmer Paleti'ni tek bir fethin birebir kaydına dönüştürmez.
Bildiklerimiz ve yorumladıklarımız
Kıyı çizgisi Natural Earth'ten alınmıştır. Katmanlar; kökeni, çekirdeği, doğrudan denetimi, nüfuzu, ağları, tartışmalı toprakları ve dış egemenlik alanlarını ayırır. Bunlar modern sınırlar değil, küratörlerin yaklaşık çizdiği kapsama alanlarıdır. Soluk sınır çizgisi, her genişlemeyi, daralmayı veya katılmayı görünür kılmak için önceki evreyi korur. Birleşme bir süreçti; bir rota, Narmer Paleti'ni tek bir fethin birebir kaydına dönüştürmez.
Katalog verileri
- Okuma modu
- Köken, sıralama ve değişen kapsam
- Sıralama
- 14 evre · Bölgesel Hanedan Öncesi Dönem (yak. MÖ 5300–3100) → Tinit Dönemi · I–II. hanedanlar (yak. MÖ 3100–2686) → Eski Krallık (MÖ 2686–2181) → Birinci Ara Dönem (MÖ 2181–2055) → Orta Krallık (MÖ 2055–1650) → İkinci Ara Dönem (MÖ 1650–1550) → Yeni Krallık ve imparatorluk dönemi (MÖ 1550–1069) → Libya ve Teb güçleri (MÖ 1069–747) → Kuş'un yükselişi ve egemenliği · XXV. Hanedan (yak. MÖ 747–664) → Sais Rönesansı (MÖ 664–525) → Birinci Pers egemenliği · XXVII. Hanedan (MÖ 525–404) → Mısır'ın yeniden bağımsızlığı · XXVIII–XXX. hanedanlar (MÖ 404–343) → İkinci Pers egemenliği · XXXI. Hanedan (MÖ 343–332) → Makedon fethi ve Ptolemaios Krallığı (MÖ 332–30)
- Düğümler
- Merimde Beni Salama (≈MÖ 4800–4200) · Nakada (≈MÖ 4000–3000) · Hierakonpolis (MÖ IV. binyıl) · Abidos (≈MÖ 3300–3000 ve uzun süreli devam) · Memfis (≈MÖ 3000'den itibaren) · Herakleopolis (Birinci Ara Dönem) · Teb (Orta ve Yeni Krallık) · İtjtavi · el-Lişt çevresi (XII. Hanedan) · Semna · ikinci çağlayan (Orta Krallık) · Avaris · Tell el-Dab'a (İkinci Ara Dönem) · Akhetaton · Amarna (Akhenaton'un hükümdarlığı) · Ebu Simbel (II. Ramses'in hükümdarlığı) · Sais (Geç Dönem) · İskenderiye (MÖ 331'den itibaren)
- Bölge
- Badari ve Nakada'nın yaklaşık alanı.
- İhtiyat notu
- Birleşme bir süreçti; bir rota, Narmer Paleti'ni tek bir fethin birebir kaydına dönüştürmez.
Daha yakından bakış
Yaklaşık 1 dk okuma · Bölümler: 1. Ayrıntılı okuma ve kaynaklar · ücretsiz erişim. Kayıtlı editoryal inceleme: .
Hiksos egemenliğinden önce delta
Siyasi kronoloji, insanların hareketliliğiyle karşılaştırıldığında anlam değiştirir. 2020 tarihli bir çalışma, doğu deltadaki Tell el-Dabʿa'dan 75 bireyin diş minesindeki stronsiyumu analiz etti. XII. ve XIII. hanedanlar döneminde, sonraki Hiksos yönetimine kıyasla bölge dışında büyümüş daha fazla kişi saptadı. Yazarlar sonuçları ani bir istilayla değil, önceden yerleşmiş seçkinlerin yükselişiyle uyumlu bulur. İzotoplar çevresel kökenleri ayırt eder; tek başlarına bir dili, etnik kimliği veya hanedanı belirlemezler.
Konum ve bölge
BÖLGESEL KAPSAM
Nil Vadisi ve Deltası; kapsam hanedanlara göre değiştiNil Vadisi ve Deltası; kapsam hanedanlara göre değişti. İz, bir sınırı ya da kesin noktayı değil, bölgenin yaklaşık merkezini gösterir.BÖLGE ATLASI · GERÇEK HARİTACILIK · DEĞİŞEN KAPSAM
Mısır atlası
Hanedan öncesi vadiden Ptolemaios monarşisine: birleşen, parçalanan, genişleyen ve yeniden el değiştiren bir koridor
Delta ve Yukarı Mısır toplulukları, yavaş yavaş birleşen farklı yollar izler; dönem boyunca iki istikrarlı krallık değildiler.
NE DEĞİŞİYOR · KökenNil boyunca birbirine bağlı iki alan ortaya çıkar: biri güney vadide, diğeri delta toplulukları arasında.
- 01 · Merimde Beni Salama≈MÖ 4800–4200Batı deltasının bilinen büyük Neolitik topluluklarından biri.
- 02 · Nakada≈MÖ 4000–3000Yukarı Mısır'ın belirleyici bir dizisine adını veren yerleşim; devletin oluşumunun tek itici gücü değildi.
- 03 · HierakonpolisMÖ IV. binyılYukarı Mısır'ın hanedan öncesi merkezi ve Narmer Paleti'nin bulunduğu yer.
- 04 · Abidos≈MÖ 3300–3000 ve uzun süreli devamErken kraliyet nekropolü ve hanedan ile Osiris belleğinin coğrafyası.
Birleşme bir süreçti; bir rota, Narmer Paleti'ni tek bir fethin birebir kaydına dönüştürmez.
Tüm dönemlerin belgeleri
Harita etkileşimlidir. Kronolojinin tamamı, herhangi bir kontrolü kullanmadan aşağıda da okunabilir.
yak. MÖ 5300–3100 · Bölgesel Hanedan Öncesi Dönem
Delta ve Yukarı Mısır toplulukları, yavaş yavaş birleşen farklı yollar izler; dönem boyunca iki istikrarlı krallık değildiler.
Köken · Nil boyunca birbirine bağlı iki alan ortaya çıkar: biri güney vadide, diğeri delta toplulukları arasında.
- Yukarı Mısır · Yak. MÖ 4400–3100
Badari ve Nakada'nın yaklaşık alanı.
Muhtemel - Nil Deltası · yak. MÖ 5300–3100
Sabit bir kraliyet sınırı değil, çeşitli kuzey toplulukları.
Muhtemel
yak. MÖ 3100–2686 · Thinis Dönemi · I–II. Hanedanlar
Monarşi, vadiyi ve deltayı çeşitli merkezlerden birleştirir; Narmer tek bir seferin kelimesi kelimesine kaydı değildir ve Menes'le özdeşleştirilmesi kesin değildir.
Genişleme · Krallık, merkezler ve denetim hâlâ değişkenken vadi ile deltayı aşamalı olarak tek bir siyasi koridorda birleştirir.
- Bütünleşmiş vadi ve delta · yak. MÖ 3100–2686
Ortak bir krallık tarafından eşit olmayan biçimde yönetilen koridor.
Muhtemel
MÖ 2686–2181 · Eski Krallık
Memfis sarayı Nil koridorunu sağlamlaştırır, Sina ve Nubya'ya seferler düzenler; taş ocağı ya da yol kesintisiz bir eyalet demek değildir.
Genişleme · Nil koridoru Memfis sarayından güçlenir ve Sina ile Aşağı Nubya yönünde sefer alanları ekler.
- Eski Krallık'ın çekirdeği · MÖ 2686–2181
Değişken kraliyet denetimindeki vadi ve delta.
Muhtemel - Sefer bölgeleri · MÖ III. binyıl
Tekdüze bir sınır olarak değil, sefer ve temas alanları olarak Sina ve Aşağı Nubya.
Tartışmalı
MÖ 2181–2055 · Birinci Ara Dönem
Otorite özellikle Herakleopolis ve Teb olmak üzere bölgesel güçler arasında paylaşılır; bu, tek tip bir siyasi boşluk değildi.
Parçalanma · Merkezî otorite, kuzey ve Teb merkezleri arasında bölünerek vadinin siyasi sürekliliğini azaltır.
- Kuzey merkezi · MÖ 2181–2055
Herakleopolis alanının yaklaşık sınır çizgisi.
Muhtemel - Teb merkezi · MÖ 2181–2055
Teb alanının yaklaşık sınır çizgisi.
Muhtemel
MÖ 2055–1650 · Orta Krallık
Teb'in yeniden birleştirmesi vadinin denetimini geri getirir ve kaleleri Aşağı Nubya'ya uzatır; eski “öte dünyanın demokratikleşmesi” ifadesi nüans gerektirir.
Genişleme · Teb, vadi ile deltayı yeniden birleştirir ve Aşağı Nubya'ya kaleler kurarak güneydeki denetimi genişletir.
- Yeniden birleşmiş Mısır · MÖ 2055–1650
Yeniden birleşmiş toprak çekirdeği.
Muhtemel - Tahkim edilmiş Aşağı Nubya · Orta Krallık
İkinci çağlayana kadar uzanan kaleler ve değişken denetim koridoru.
Muhtemel
MÖ 1650–1550 · İkinci Ara Dönem
Avaris ve Hiksos hükümdarları kuzeyin büyük bölümüne hâkimdir; Teb güneyde gücünü korur ve Kerma Nubya'da müdahil olur; bu ani bir göçebe istilası değildi.
Parçalanma · Yeniden birleşen topraklar Avaris ve Teb arasında bölünürken Kerma, Nubya koridorunda kendine özgü bir ağırlık kazanır.
- Avaris ve Aşağı Mısır · MÖ 1650–1550
XV. Hanedan ve müttefiklerinin yaklaşık alanı.
Muhtemel - Teb Krallığı · MÖ 1650–1550
Sonunda Mısır'ı yeniden birleştirecek güney merkezi.
Muhtemel - Kerma'nın nüfuzu · yak. MÖ 1650–1550
Mısır toprağı değil, bağımsız bir gücün Nubya bölgesi.
Muhtemel
MÖ 1550–1069 · Yeni Krallık ve imparatorluk dönemi
Dönemsel ve eşitsiz en geniş kapsam Dördüncü Çağlayan'dan Suriye'ye ulaşır. Hatşepsut, Akhenaton, Tutankhamon ve II. Ramses farklı zamanlara aittir; Aton'un tektanrıcı niteliği hâlâ tartışılır.
Genişleme ve daralma · Yeniden birleşme, Nubya ve Levant'ta değişken bir genişleme başlatır; evre bitmeden her iki uç da daralır.
- Mısır çekirdeği · MÖ 1550–1069
Yeni Krallık monarşisi altındaki vadi ve delta.
Muhtemel - Nubya'da egemenlik · Yeni Krallık'ın en geniş yayılımı
Sabit bir sınır değil, belirli zamanlarda dördüncü çağlayana kadar denetim.
Muhtemel - Levant alanı · MÖ XV–XIII. yüzyıllar
Eyaletler, vasallar ve tartışmalı bölgeler farklı denetim derecelerine sahipti.
Tartışmalı
MÖ 1069–747 · Libyalı ve Tebli güçler
Libya kökenli seçkinlere sahip hanedanlar deltanın çeşitli merkezlerinden yönetirken Teb kendi dinî ve siyasi otoritesini korur. Bu etiketler iki homojen nüfusu ya da sabit sınırları değil, yönetici aileleri ve koalisyonları tanımlar.
Parçalanma · İmparatorluk alanı daralır ve değişen ittifaklarla delta hanedanları ile Teb otoriteleri arasında dağılır.
- Delta hanedanları · MÖ 1069–747
Tanis, Bubastis ve diğer merkezler ittifaklarla rekabet arasında gidip gelir; çizilen alan, bütün zaman aralığı boyunca istikrarlı bir krallık oluşturmaz.
Muhtemel - Teb ve Yukarı Mısır · MÖ 1069–747
Rahiplikler, tanrının eşleri ve hanedan aileleri, değişen özerklik dereceleriyle güneyi örgütler.
Muhtemel
yak. MÖ 747–664 · Kuş'un yükselişi ve egemenliği · XXV. Hanedan
Kuş kralları egemenliklerini Napata'dan genişletir ve sonunda Mısır'ı yönetir. Başlangıç tarihi hanedanın yükselişini gösterir: vadinin bütünleşmesi aşamalıydı, delta üzerindeki hâkimiyet ise özellikle Asur seferleri sırasında çekişmeli kaldı.
Bünyesine katma ve genişleme · XXV. Hanedan, Yukarı Nil'deki Kuş çekirdeğinden Mısır'ı aşamalı olarak topraklarına katar ve delta için mücadele eder.
- Kuş çekirdeği ve Yukarı Nil · yak. MÖ 747–664
XXV. Hanedan'ın gücünün Nubya'daki temeli; Mısır'ın bir çevre bölgesi değildi.
Muhtemel - XXV. Hanedan kralları altında Mısır · MÖ VIII. yüzyıl sonları–664
Aşamalarla kurulan ve kuzeyde meydan okunan denetim; renk, bir kültürün diğerinin yerini almasını değil, Kuş egemenliğini gösterir.
Muhtemel
MÖ 664–525 · Sais canlanışı
XXVI. Hanedan Mısır'ı Sais'ten yeniden birleştirir ve Akdeniz bağlarını güçlendirir; “canlanış” geçmişe değişmeden dönüşü değil, siyasi ve sanatsal tercihleri anlatır.
Genişleme · Kuş ve Asur'un geri çekilmesinden sonra Sais hanedanı, vadi ile deltayı yenilenmiş Mısır otoritesi altında yeniden bir araya getirir.
- Sais dönemi Mısırı · MÖ 664–525
Bir Mısır hanedanı altında yeniden birleşmiş vadi ve delta.
Muhtemel
MÖ 525–404 · Birinci Pers egemenliği · XXVII. Hanedan
II. Kambises Mısır'ı Ahameniş İmparatorluğu'na katar; ardılları satraplık ve yerel otoriteler aracılığıyla yönetir. Mısır tapınakları ve makamlarının devamlılığı fethi, isyanları ve denetimin bölgesel farklılıklarını ortadan kaldırmaz.
İlhak · Kambises'in fethi, yerel yönetim sürerken Mısır koridorunu Ahameniş yapısına katar.
- Ahameniş Mısır'ı · MÖ 525–404
Aracılar ve yerel geleneklerle yönetilen imparatorluk eyaleti; çizilen alan, her yerde aynı Pers varlığını ima etmez.
Muhtemel
MÖ 404–343 · Mısır'ın yeniden bağımsızlığı · XXVIII–XXX. Hanedanlar
Sais, Mendes ve Sebennytos merkezli hanedanlar egemenliği geri kazanır ve yeni Ahameniş seferlerine direnir. “Restorasyon” önceki bir çağa değişmeden dönüşü değil, siyasi bağımsızlığı belirtir.
Geri kazanım ve parçalanma · Çeşitli merkezlere yerleşmiş hanedanlar, rekabeti ve istikrarsız veraseti sürdürseler de vadinin egemenliğini geri kazanır.
- XXVIII–XXX. hanedanlar döneminde Mısır · MÖ 404–343
Değişen merkezler ve veraset çatışmalarıyla Mısır hanedan otoritesi.
Muhtemel
MÖ 343–332 · İkinci Pers egemenliği · XXXI. Hanedan
III. Artakserkses Mısır'ı yeniden fetheder ve İskender'in girişine kadar Ahameniş egemenliğini geri kurar. Bu, ilk Pers egemenliğinin kesintisiz devamı değil, kısa ve çatışmalı bir aralıktı.
İlhak · III. Artakserkses, Mısır'ı kısa ve siyasi çatışmalarla dolu bir dönem için Ahameniş alanına yeniden katar.
- Ahameniş İmparatorluğu'na yeniden katılan Mısır · MÖ 343–332
XXVII. Hanedan'dan görsel ve kronolojik olarak ayrılan ikinci imparatorluk egemenliği.
Muhtemel
MÖ 332–30 · Makedon fethi ve Ptolemaios Krallığı
İskender MÖ 332'de Mısır'a girer ve ülkeyi işgal eder; Yunan kaynakları olumlu bir karşılamadan söz eder. Ptolemaioslar, firavun biçimlerini de benimseyerek İskenderiye'den yönetir. VII. Kleopatra son bağımsız hükümdardır; geleceğin Augustus'u Octavianus, MÖ 30'da Mısır'ı Roma'ya katar.
Bünyesine katma ve genişleme · İktidar, Roma ilhakına kadar merkezi İskenderiye olan ve denize daha fazla yönelen bir Makedon hanedanına geçer.
- Mısır'da Ptolemaios Krallığı · MÖ 332–30
Krallığın Mısır çekirdeği; Yunan saray kültürü ile yerel gelenekler bir arada yaşadı.
Muhtemel - Akdeniz yönelimi · MÖ 332–30
Tüm Mısır'ın yerini alan bir yapı değil, saray ve denizcilik alanı.
Muhtemel
Belgelenmiş yerler
- Merimde Beni Salama · ≈MÖ 4800–4200
Batı deltasının bilinen büyük Neolitik topluluklarından biri.
- Nakada · ≈MÖ 4000–3000
Yukarı Mısır'ın belirleyici bir dizisine adını veren yerleşim; devletin oluşumunun tek itici gücü değildi.
- Hierakonpolis · MÖ IV. binyıl
Yukarı Mısır'ın hanedan öncesi merkezi ve Narmer Paleti'nin bulunduğu yer.
- Abidos · ≈MÖ 3300–3000 ve uzun süreli devam
Erken kraliyet nekropolü ve hanedan ile Osiris belleğinin coğrafyası.
- Memfis · ≈MÖ 3000'den itibaren
Vadi ile delta arasındaki idari bağlantı noktası; bölgesi Eski Krallık'ı örgütler.
- Herakleopolis · Birinci Ara Dönem
Teb hanedanlarının yükselişi karşısındaki kuzey merkezi.
- Teb · Orta ve Yeni Krallık
Yeniden birleşmelerin, tapınakların, nekropollerin ve rahiplik gücünün merkezi.
- İtjtavi · el-Lişt çevresi · XII. Hanedan
Tam yeri belirlenememiş, arkeolojik olarak el-Lişt bölgesiyle bağlantılı kraliyet ikametgâhı.
- Semna · ikinci çağlayan · Orta Krallık
Kaleler ve steller, Nubya karşısında yönetilen ve şiddet içeren bir sınırı gösterir.
- Avaris · Tell el-Dab'a · İkinci Ara Dönem
Doğu deltadaki Hiksos hükümdarlarının başkenti ve Levant bağlantılarının şehri.
- Akhetaton · Amarna · Akhenaton'un hükümdarlığı
Aton programıyla bağlantılı, kısa süre sonra terk edilen yeni kurulmuş başkent.
- Ebu Simbel · II. Ramses'in hükümdarlığı
Mısır denetimindeki Nubya'da kraliyet anıtsallığı; XX. yüzyılda taşınmış bir peyzaj.
- Sais · Geç Dönem
Mısır'ın geç dönemde yeniden birleşmesi sırasında XXVI. Hanedan'ın başkenti.
- İskenderiye · MÖ 331'den itibaren
Ptolemaiosların Akdeniz başkenti ve VII. Kleopatra'ya kadar krallığın merkezi.
Güzergâhlar ve ilişkiler
- sıralama ve yaklaşık yayılma
- sıralama ve yaklaşık yayılma
- sıralama ve yaklaşık yayılma
- sıralama ve yaklaşık yayılma
- sıralama ve yaklaşık yayılma
- sıralama ve yaklaşık yayılma
- sıralama ve yaklaşık yayılma
- sıralama ve yaklaşık yayılma
- sıralama ve yaklaşık yayılma
- sıralama ve yaklaşık yayılma
- sıralama ve yaklaşık yayılma
- sıralama ve yaklaşık yayılma
- sıralama ve yaklaşık yayılma
Birleşme bir süreçti; bir rota, Narmer Paleti'ni tek bir fethin birebir kaydına dönüştürmez.
Kaynaklar ve referanslar
Bu eser bilgi kartını beğendiniz mi?
Fikriniz müzeyi geliştirmemize yardımcı oluyor. İstediğiniz zaman değiştirebilirsiniz.
Değerlendirmeniz yükleniyor…